Een stroom van beleidsmaatregelen van de overheid en hoger onderwijsinstellingen en eisen vanuit het bedrijfsleven, vragen van studenten dat zij steeds sneller en met betere cijfers hun studie afronden. De druk om te presteren begint al op de basisschool en neemt steeds meer toe gedurende de middelbare schooltijd. Citoscorestress, proefwerkstress, profielkeuzestress, studiekeuzestress en examenstress. Bepalende momenten voor de loopbaan van de scholier. En de druk wordt bij veel scholieren flink opgevoerd door bijvoorbeeld juffen, meesters, docenten, mentoren, decanen, ouders, opa`s, oma`s, de buurman en ooms en tantes. Zij schromen niet om nog eens te benadrukken hoe belangrijk deze momenten zijn.

Voor jongeren, die in die periode vooral nog erg op zoek zijn naar hun identiteit en iets minder naar ongevraagde adviesbureaus is dit vaak uitermate vervelend. Zo merken wij dat een groep scholieren die tegen het einde lopen van hun middelbare schoolperiode, stagneren in hun studiekeuzeproces. Hierdoor kiezen ze voor een opleiding die hen wel leuk lijkt of waarmee ze heel rijk hopen te worden, of waarvan ze hebben gehoord dat het een goede opleiding is, of die een beetje in de buurt van de woonplaats van de scholier wordt aangeboden. Ze verzaken grondig onderzoek te doen naar de eigen kwaliteiten en deze te koppelen aan de inhoud van de opleiding. Een matige zelfreflectie, en een niet helder beeld van de inhoud en de verwachtingen van de opleiding, kan al gauw resulteren in motivatieproblemen, studievertraging en uitval.

Het volgen van een opleiding die niet goed aansluit op de eigen wensen en kwaliteiten kan als stressvol worden ervaren. Deze stress neemt uiteraard toe wanneer de student met de gedachte begint te spelen om te stoppen met de opleiding. Het kost de student immers niet alleen tijd, maar ook geld wanneer hij stopt met de opleiding.

Hulp aan studenten die dit soort stresssituaties ervaren is geen overbodige luxe blijkt uit onderzoek van het Interstedelijk Student Overleg (ISO) naar Studentpsychologen (2016). ISO ziet dat de vraag naar studentpsychologen in het hoger onderwijs de afgelopen jaren toeneemt en wijt dit onder meer aan de stress die zij ervaren om de juiste studiekeuze te maken en de flinke prestaties die zij vervolgens moeten leveren om hun Bindend Studie Advies (BSA) te moeten halen en de kans te vergroten op de arbeidsmarkt.

De toenemende vraag naar studentpsychologen komt mogelijk ook mede doordat de weg naar hulp bij psychologische problemen steeds meer uit de taboesfeer raakt, maar moet ons ook wakker schudden. Het kan immers niet de bedoeling zijn dat onze nieuwe werkende generatie, met een burn-out begint aan hun carrière! Wat dan wel? Hieronder volgen drie tips voor ouders, opa`s, oma`s, de buurman en ooms en tantes en drie tips voor docenten, mentoren en decanen:

Drie tips voor ouders, opa`s, oma`s, de buurman en ooms en tantes:
1. Begin in een vroeg stadium al over het gesprek over studiekeuze (dus niet vlak voor de examens) en wees duidelijk in je communicatie. Geef bijvoorbeeld aan dat je graag meehelpt en meedenkt wanneer dit gewenst is en dat je daar afspraken over wil maken. ‘Heb je al nagedacht over je studiekeuze? Vind je het fijn om één keer in de maand iets te ondernemen? Dat kan van alles zijn, kijken naar wat je leuk vindt, naar je kwaliteiten, of naar een open dag gaan. Jij bepaalt! En als je even geen plan hebt voor die maand, dan kom ik met een suggestie.’
2. Geef aan dat je graag eens meegaat naar een open dag. Stel open vragen en let op enthousiasme. Probeer te achterhalen wat ze inhoudelijk nou leuk vinden aan de opleiding. Welke vakken vinden ze leuk? En welke werkvormen zijn er? Hoe zien ze de match met zichzelf hierin?
3. Stel eens voor om mee te lopen met een professional uit het vak. Wellicht ken je iemand in je eigen netwerk, of kun je je kind, kleinkind, buurkind of nicht of neef aansporen om zelf eens contact te leggen met een ‘ultratoffe’ professional.

Drie tips voor docenten, mentoren en decanen:
1. Scholen maken veel gebruik van online methoden om talenten en interesses te identificeren. Ga hierover ook met ze in gesprek. Bij voorkeur in de groep, waarin ze deze ook met elkaar bespreken. Stimuleer ze om na te denken over opleidingen die hierop aansluiten.
2. Jongeren zijn zeer gevoelig voor advies van leeftijdsgenoten. Organiseer eens een speeddate avond met oud-studenten.
3. Biedt ruimte om naar open dagen, meeloopdagen en studiebeurzen te gaan. Laat leerlingen een verslag schrijven over de dag en geef hier bijvoorbeeld punten voor.

Bonustip:
1. Bel ons voor het verzorgen van studiekeuzeworkshops, of het organiseren van een studiekeuzedag!

Bronnen:
Interstedelijk Studenten Overleg. (2016). Studentenpsychologen. Geraadpleegd van http://www.iso.nl/website/wp-content/uploads/2016/10/1617-Onderzoek-Studentenpsychologen-1.pdf