Voor uw kind of leerling, de ‘student to be’, is het kiezen van de juiste opleiding zo makkelijk nog niet. Verschillende beleidsmaatregelen vanuit de overheid en het hoger onderwijs zorgen voor een grote druk om de juiste studie te kiezen. Bijvoorbeeld de afschaffing van de basisbeurs zorgt ervoor dat studenten  zelf voor de studiekosten opdraaien, waardoor ze vaak willen vermijden dat er een jaar wordt ‘verspild’ aan de verkeerde studie. Daarbij komt dat ze bij opvolgende masteropleidingen en in het bedrijfsleven liever gepassioneerde studenten of afgestudeerden voorbij zien komen die weten wat ze willen, dan studenten of afgestudeerden die uit vlugheid maar wat gekozen hebben. Weten wat je wilt wordt daardoor bijna een must.

Voor jongeren, die in die periode vooral nog erg op zoek zijn naar hun identiteit is dit vaak uitermate lastig. Zo merken wij dat een groep scholieren die tegen het einde lopen van hun middelbare schoolperiode, stagneren in hun studiekeuzeproces omdat ze geen idee hebben hoe ze het kunnen aanpakken. Hierdoor kiezen ze misschien voor een opleiding die hen wel leuk lijkt of waarmee ze heel rijk hopen te worden, of waarvan ze hebben gehoord dat het een goede opleiding is. Ze verzaken grondig onderzoek te doen naar hun eigen kwaliteiten en deze te koppelen aan de inhoud van de opleiding. Een matige zelfreflectie, en een niet helder beeld van de inhoud en de verwachtingen van de opleiding, kan al gauw resulteren in motivatieproblemen, studievertraging en uitval.

Het volgen van een opleiding die niet goed aansluit op de eigen wensen en kwaliteiten kan als stressvol worden ervaren. Deze stress neemt uiteraard toe wanneer de student met de gedachte begint te spelen om te stoppen met de opleiding. Het kost de student immers niet alleen tijd, maar ook geld wanneer hij stopt met de opleiding.

Hulp aan studenten die dit soort stresssituaties ervaren is geen overbodige luxe blijkt uit onderzoek van het Interstedelijk Student Overleg (ISO) naar Studentpsychologen (2016). ISO ziet dat de vraag naar studentpsychologen in het hoger onderwijs de afgelopen jaren toeneemt en wijt dit onder meer aan de stress die zij ervaren om de juiste studiekeuze te maken en de flinke prestaties die zij vervolgens moeten leveren om hun Bindend Studie Advies (BSA) te moeten halen en de kans te vergroten op de arbeidsmarkt.

De toenemende vraag naar studentpsychologen komt mogelijk ook mede doordat de weg naar hulp bij psychologische problemen steeds meer uit de taboesfeer raakt, maar moet ons ook wakker schudden. Het kan immers niet de bedoeling zijn dat onze nieuwe werkende generatie, met een burn-out begint aan hun carrière! Wat dan wel? Hieronder volgen drie tips voor ouders en drie tips voor docenten, mentoren en decanen om hun kind of leerling te ondersteunen in het studiekeuzeproces:

Drie tips voor ouders:
1. Begin in een vroeg stadium al over het gesprek over studiekeuze (dus niet vlak voor de examens) en wees duidelijk in je communicatie. Geef bijvoorbeeld aan dat je graag meehelpt en meedenkt wanneer dit gewenst is en dat je daar afspraken over wil maken. ‘Heb je al nagedacht over je studiekeuze? Vind je het fijn om één keer in de maand iets te ondernemen? Dat kan van alles zijn, kijken naar wat je leuk vindt, naar je kwaliteiten, of naar een open dag gaan. Jij bepaalt! En als je even geen plan hebt voor die maand, dan kom ik met een suggestie.’
2. Geef aan dat je graag eens meegaat naar een open dag. Stel open vragen en let op enthousiasme. Probeer te achterhalen wat ze inhoudelijk nou leuk vinden aan de opleiding. Welke vakken vinden ze leuk? En welke werkvormen zijn er? Hoe zien ze de match met zichzelf hierin?
3. Stel eens voor om mee te lopen met een professional uit het vak. Wellicht ken je iemand in je eigen netwerk, of kun je je kind, kleinkind, buurkind of nicht of neef aansporen om zelf eens contact te leggen met een inspirerende professional.

Drie tips voor docenten, mentoren en decanen:
1. Scholen maken veel gebruik van online methoden om talenten en interesses te identificeren. Ga hierover ook met ze in gesprek. Bij voorkeur in de groep, waarin ze deze ook met elkaar bespreken. Stimuleer ze om na te denken over opleidingen die hierop aansluiten.
2. Jongeren zijn zeer gevoelig voor advies van leeftijdsgenoten. Organiseer eens een speeddate avond met oud-studenten.
3. Biedt ruimte om naar open dagen, meeloopdagen en studiebeurzen te gaan. Laat leerlingen een verslag schrijven over de dag en geef hier bijvoorbeeld punten voor.

Bonustip:
1. Bel ons voor het verzorgen van studiekeuzeworkshops, het organiseren van een studiekeuzedag of het opzetten van een (individueel) studiekeuzetraject!

Bronnen:
Interstedelijk Studenten Overleg. (2016). Studentenpsychologen. Geraadpleegd van http://www.iso.nl/website/wp-content/uploads/2016/10/1617-Onderzoek-Studentenpsychologen-1.pdf