De overgang van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs is voor leerlingen een grote stap. Meer vakken, andere leraren, nieuwe klasgenoten en meer huiswerk. Al deze veranderingen zijn vaak even wennen. Als leerlingen hun eerste cijfers halen kan dit soms tegenvallen. De motivatie voor het leren kan vervolgens afnemen. Dat is natuurlijk zonde. Bijcollege werkt de komende periode mee aan onderzoek van de Universiteit Utrecht naar dit proces. Kunnen we met een speciale mentorles brugleerlingen leren beter om te gaan met faalervaringen?

Theoretisch kader: attributiestijlen als drijver van motivatie en prestatie
Leerlingen kunnen de oorzaak van het behalen van een hoog of een laag cijfer zoeken in bijvoorbeeld hun inzet of in hun aanleg. Deze oorzaken, ook wel attributies genoemd, zijn bepalend voor de verwachtingen van leerlingen over hun toekomstige prestaties en hun verdere inzet in de klas. Een belangrijk moment voor het ontwikkelen van een bepaalde attributiestijl is de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs. Op het voortgezet onderwijs worden er immers andere eisen gesteld met betrekking tot leren, waardoor het gevoel van controle kan afnemen met dalende motivatie en prestaties tot gevolg.

Interventie: mentorles
Dit project beoogt leerlingen op een betere manier te laten nadenken over de oorzaken van falen en succes en meer controle te laten ervaren over hun leerprestaties. We onderzoeken of een speciaal hiervoor ontworpen mentorles hier aan kan bijdragen. Tijdens de les krijgen leerlingen een video te zien, gevolgd door een schrijfopdracht. Een methode die effectief is gebleken voor studenten in het eerste jaar van het hoger onderwijs. Voor dit project passen we de methodiek aan de belevingswereld van leerlingen in de brugklas aan.
We onderzoeken of de interventie in de mentorles effect heeft op de motivatie, de inzet en de leerprestaties van leerlingen. Als dit zo blijkt te zijn, zal het lesmateriaal breed beschikbaar gemaakt worden in het voortgezet onderwijs. Op die manier kan op een slimme manier de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs voor veel leerlingen soepeler verlopen.

Voor het onderzoek is een subsidie verworden van het Nationaal Regieorgaan Onderwijs Onderzoek. We werken in het onderzoek nauw samen met zes scholen voor voortgezet onderwijs.